Gebiedsalliantie Zuidwest

Zuidwest (het blauwe gebied in het kaartje) is een divers, groen gebied met grote en kleine kernen, grenzend aan én verweven met de grootstedelijke voorzieningen van de MRU West. De grote kernen kenmerken zich door een meer stadse mentaliteit, tegenover een plattelandsmentaliteit van de kleinere kernen en het agrarisch buitengebied. De stedelijkheid kent een gradiënt: van grootschaliger en meer verstedelijkt in het oosten tegen Utrecht aan, naar een dunbevolktere en kleinschaligere invulling naar het westen toe.

Twee snelheden van ontwikkeling

Het gebied heeft zich door de eeuwen heen in twee ‘snelheden’ ontwikkeld. Het stedelijk gebied en de ontsluitende infrastructuur zijn in hoog tempo uitgebreid en hebben een forse schaalsprong gemaakt, terwijl de ruimtelijke structuur van het landelijk gebied op hoofdlijnen hetzelfde is gebleven. In de komende jaren neemt de verstedelijkingsdruk vanuit de MRU West verder toe, met name op goed bereikbare plekken zoals de metropoolpoort Groot Merwede en Rijnenburg en de regiopoorten Woerden en Vianen. Op de rustiger plekken is de druk lager, maar de uitdagingen op het vlak van voorzieningen en vergrijzing groter. Kortom, hier is het op peil houden van de vitaliteit van kernen een uitdaging.

Een belangrijk onderdeel van de identiteit is het unieke landschap; de lijnen uit het verleden die het zo de moeite waard maken. Een oer-Hollands landschap van linten, cope-verkavelingen, een hoge hemel en vergezichten. Het is niet voor niets het meest gewaardeerde stuk Groene Hart. Dat biedt kansen op het gebied van recreatie en vitaliteit. Maar vraagt bij het toevoegen van nieuwe functies, zoals de opwek van duurzame energie, ook aandacht voor kwaliteit van het landschap.

De opgaven in Zuidwest

Samengevat zijn de opgaven waar we samen aan werken:

• Het realiseren van de ambities uit de Omgevingsagenda Lopikerwaard. Denk hierbij aan het bouwen aan gezonde en vitale kernen, een krachtige regionale economie, een toekomstbestendige en duurzame agrarische sector, betere en duurzame bereikbaarheid, eerlijke en wederkerige energietransitie, zorgdragen voor klimaatadaptieve en bodemdalingsbestendige regio, ruimte geven aan natuur en een biodivers landschap en het versterken van een recreatief aantrekkelijke regio.
• Het organiseren van de wederkerigheid tussen de ontwikkeling van Groot Merwede en Rijnenburg – de grootste woningbouwlocatie van Nederland – enerzijds en de omliggende Zuidwest-gemeenten anderzijds. Maatregelen/thema’s benoemen.
• De opgaven voor landschap, landbouw, bodemdaling en de transities die hierbij horen, worden opgepakt in de NOVEX Groene Hart, samen met gebieden in Zuid-Holland die met vergelijkbare opgaven te maken hebben.