Vitale kernen

De diversiteit aan middelgrote en kleine kernen in de MRU West wordt door mensen van binnen en buiten de regio bijzonder gewaardeerd. Ongeveer een derde van de inwoners in onze regio woont in de stad Utrecht, een derde woont in de zogeheten regiopoorten (zie 3.2) en een derde woont in de vitale kernen. De regio heeft zich door de eeuwen heen in twee ‘snelheden’ ontwikkeld: het stedelijk gebied en de ontsluitende infrastructuur is in hoog tempo uitgebreid en heeft in korte tijd een forse schaalsprong gemaakt, terwijl de ruimtelijke structuur van het landelijk gebied op hoofdlijnen hetzelfde is gebleven.

DNA van de vitale kernen

Het DNA van de vitale kernen is in belangrijke mate verbonden met de eigenschappen van de bodem en ondergrond. Aan de westzijde van onze regio zien we het handgemaakte, ontgonnen land dat doorkruist wordt door de lintbebouwing. De oostzijde van de regio heeft een ondergrond van vruchtbare rivierklei en zandgronden met de stuwwal. Dit vertaalt zich ook de mentaliteit van de inwoners en ondernemers, het type economie en de omgang met het landschap:

• Het profiel van de westzijde van de MRU West: ‘handen uit de mouwen’, maak-economie en landbouw.
• Het profiel van de oostzijde van de MRU West: cultuurhistorisch, natuurrijk en recreatief.

Vitale kernen verschillen in schaal en karakter

In ons landschap ligt een rijk netwerk aan vitale kernen, verschillend in schaal en karakter. De mate van vitaliteit van een kern hangt in sterke mate af van het voorzieningenniveau. We hanteren daarbij het volgende onderscheid:

•  Voorzieningenkernen: kernen met een substantieel aantal (dagelijkse) voorzieningen die als voorzieningencentrum een rol vervullen voor het omliggende, regionale netwerk.
• Woonkernen: hoewel deze kernen weinig tot geen dagelijkse voorzieningen kennen, vormen ze wel een prettige woonomgeving voor de inwoners. Voor de voorzieningen zijn de inwoners van deze kernen aangewezen op de omliggende voorzieningenkernen in het netwerk.

Belangrijke thema’s in de vitale kernen

Belangrijke thema’s zijn behoud van de basisvoorzieningen, het creëren van ruimte voor doorstroming in de lokale woningmarkt (met name voor senioren en jongeren) en het ondersteunen van werkgelegenheid. Het lokale midden- en kleinbedrijf speelt een belangrijke rol in de maatschappelijke structuur. Ook het behouden van voldoende werkgelegenheid, vooral in de doe- en maakindustrie, is voor verschillende vitale kernen een belangrijk thema. Hierdoor blijven onze kernen een plek waar mensen willen wonen en werken.